İnsan Beyni: Küçük Hacimde Büyük Bir Âlem
İnsan beyni, hacim olarak bedenin küçük bir parçası gibi görünür; fakat yaptığı işler itibarıyla akılları hayrette bırakan muhteşem bir merkezdir. Beyin yaklaşık olarak %80 su, %10 yağ ve %8 proteinlerden meydana gelir. Geri kalan kısmında ise karbonhidrat, tuz ve çeşitli mineraller bulunur. Yani görünüşte maddesi basittir; fakat o maddeden meydana getirilen faaliyetler son derece derin ve hayret vericidir.
Sinirler Arasında Dev Bir Haberleşme
Beyindeki her sinir hücresi, elektrokimyasal sinyallerle çalışır. Bu sinyaller, sinir hücreleri arasında sürekli bir haberleşme meydana getirir. Beyindeki sinir ağları, bağlantılarını bazen güçlendirir, bazen zayıflatır. Böylece insanın hafızası, öğrendikleri, tecrübeleri ve hatıraları bu bağlantılar üzerinden şekillenir.
Hafızanın Şaşırtıcı İşleyişi
İnsan ilk defa bir yüz, bir manzara veya bir portre gördüğünde, beyindeki bazı sinir hücreleri arasında yeni düzenlemeler meydana gelir. İlgili sinirler bağlantılarını güçlendirir ve görülen şeyi tanımlamaya çalışır. Aynı portreye ikinci defa bakıldığında ise işlem daha hızlı gerçekleşir; çünkü beyin o görüntüyü daha önce kaydetmiştir. İşte “Bu bana tanıdık geliyor.” dediğimiz hâl, beynin bu muhteşem kayıt ve hatırlama düzeniyle ortaya çıkar.
100 Milyar Sinirin Hayret Verici Faaliyeti
Beyinde hafızaya kaydedilen her an, yaklaşık 100 milyar sinirin faaliyetleriyle ilgilidir. Bu sinirler, saatte 400 km hızla ilerleyen sinyaller ve 1000-500.000 arasında değişebilen bağlantılar vasıtasıyla çalışır. Bu kadar geniş bir haberleşme ağının, küçücük bir kafatası içine yerleştirilmesi ve düzen içinde çalıştırılması, büyük bir ilim ve kudret ister.
Az Enerjiyle Büyük İş
Beyin, bu kadar büyük işleri yapmasına rağmen çok az enerjiyle çalışır. Loş bir lambayı aydınlatabilecek kadar enerji kullanır. Beden ağırlığının sadece 50’de biri kadar olmasına rağmen, vücudun oksijen ve glikoz ihtiyacının yaklaşık 1/5’ini tüketir. Demek beyin küçük görünür; fakat beden için en kıymetli ve en çok desteklenen merkezlerden biridir.
Beden Beyni Korur Gibi Çalışır
Kalpten çıkan kanın öncelikli olarak beyne yönelmesi, bedenin bu merkezi ne kadar önemli gördüğünü gösterir. Herhangi bir sebeple bedende kan azalsa bile vücut, önce beyni hayatta tutmaya çalışır. Sanki kalp, damarlar ve diğer organlar, beynin hayati değerini bilir gibi hareket eder. Elbette bu bilmek onlara ait değildir; onları böyle hikmetli bir düzende çalıştıran Allah’tır.
En Küçük Aksama Büyük Netice Doğurur
Beyinde meydana gelen küçük bir hasar bile insanın hayatını derinden etkileyebilir. Bir bölgedeki bozulma hareketi, konuşmayı, görmeyi, duymayı, hafızayı veya düşünmeyi etkileyebilir. Elektriksel sinyallerin tek bir sinir yolunda aksaması bile insanın dış dünyayı algılamasında büyük eksikliklere sebep olabilir. Bu da beynin ne kadar hassas ve ölçülü yaratıldığını gösterir.
Beyin Bu Fiile Sahip Çıkabilir mi?
- Şimdi düşünelim: Beyin kendi kendini mi yapmıştır? 100 milyar siniri kendisi mi yerleştirmiştir?
- Hafızayı kuran bağlantıları kendisi mi planlamıştır?
- Hangi bilginin saklanacağını, hangisinin unutulacağını, hangi sinyalin nereye gideceğini beyin kendi başına mı belirlemektedir?
Elbette hayır. Beyin de yaratılmıştır, sinirler de yaratılmıştır, düşünme ve hatırlama fiilleri de Allah’ın yaratmasıyla meydana gelir.
Hakiki Fail Allah’tır
İnsan düşünür, hatırlar, öğrenir, karar verir; fakat bütün bu fiillerin yaratılması Allah’a aittir. Beyni yaratan, sinir ağlarını kuran, hafıza kabiliyetini veren, az enerjiyle büyük işler yaptıran ve bedeni bu merkezi koruyacak şekilde idare eden Allah’tır. Beyin sadece ilahi kudretin vazifeli bir sebebidir. Hakiki fail, her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten Allah’tır.
Sonuç
Kısacası insan beyni, basit bir organ değildir. %80 su, %10 yağ, %8 protein gibi maddelerden yaratılan bu merkez; 100 milyar sinir, yüksek hızlı sinyaller, sayısız bağlantı, hafıza, düşünme ve idrak gibi büyük faaliyetlere sahne olur.
Böyle kusursuz bir sistem tesadüfe, şuursuz maddeye veya kör tabiata verilemez. Beyindeki bu mükemmellik, kullarına nimetler ihsan eden, kusursuz yaratan ve kudreti her şeye yeten Allah’ın sanatıdır.