Kovan Temizliğindeki Muhteşem Detay
Bir kovanda bazen 10.000, bazen 80.000’e varan arı yaşar. Bu kadar kalabalık bir toplulukta karışıklık, düzensizlik ve görev karmaşası beklenir. Fakat arı kovanında hayret verici bir intizam vardır. Her arı kendi vazifesini bilir, hiçbir iş başıboş kalmaz, hiçbir görev sahipsiz bırakılmaz. Kovan, sanki görünmeyen bir merkezden idare edilen mükemmel bir şehir gibi işler.
Kovandaki Sessiz İş Bölümü
Kovan içinde birçok farklı vazife vardır. Kimisi bal toplar, kimisi petek örer, kimisi yavrularla ilgilenir, kimisi kovanı korur, kimisi de temizlik yapar. Bu görevlerden biri de kovanın temizliğidir. Temizlikçi bal arıları, petek gözlerinden çıkan arıların geride bıraktığı parçaları, kovan içinde ölen arıları ve dışarıdan gelen yabancı maddeleri temizleyerek kovanın dışına taşırlar.
Küçük Bir Canlıda Büyük Bir Disiplin
Dikkat edelim: Bu canlılar ne akıl sahibidir, ne eğitim görmüştür, ne de temizlik, sağlık ve düzen hakkında ders almıştır. Buna rağmen kovan içinde yaşanabilecek tehlikeleri fark eder gibi hareket ederler. Bozulabilecek, çürüyebilecek, mikrop üretebilecek maddeleri ortamdan uzaklaştırırlar. Bu, basit bir hareket değil; hayatı korumaya yönelik ciddi ve hikmetli bir davranıştır.
Peki Büyük Atıklar Ne Olacak?
Bazen kovanda, arıların dışarı çıkaramayacağı kadar büyük parçalar bulunabilir. Bu parçalar kovanda bırakılırsa zamanla bakteri üretebilir, kötü koku yayabilir ve bütün kovanın sağlığını tehdit edebilir. İnsan için bile dikkat isteyen bu mesele karşısında arılar şaşırtıcı bir çözüm uygular. Çıkaramadıkları şeyi etkisiz hâle getirirler.
Propolisle Yapılan Mumyalama
Arılar, kovandan çıkaramadıkları büyük parçaları propolis adı verilen özel bir maddeyle sararlar. Propolis, güçlü koruyucu özelliği olan bir maddedir. Arılar bu maddeyle zararlı olabilecek parçayı kaplar, dış dünyayla temasını keser ve onu kovan için tehlikesiz hâle getirirler. Bu işlem, âdeta bir mumyalama gibidir. Çıkarılamayan şey, zararsız hâle getirilir.
Propolis Nereden Geliyor?
Arılar propolisi hazır bir şekilde bulmazlar. Bazı ağaçların tomurcuklarından ve reçineli kısımlarından yapışkan maddeleri toplarlar. Sonra bu reçineye kendi salgılarını karıştırarak propolisi meydana getirirler. Daha sonra bu maddeyi arka ayaklarındaki özel keselere yerleştirip kovana taşırlar. Yani burada sadece taşıma değil, toplama, işleme, dönüştürme ve yerinde kullanma vardır.
Bir Arı Bunları Nereden Biliyor?
Şimdi insanın aklına şu soru geliyor: Bir arı, kovanda kalan büyük bir parçanın bakteri üretebileceğini nereden biliyor? Onu dışarı çıkaramıyorsa zararsız hâle getirmesi gerektiğini kimden öğreniyor? Propolisin koruyucu özelliğini nasıl keşfediyor? Ağaç reçinesini alıp kendi salgısıyla karıştırarak böyle bir madde üretmeyi hangi kimya bilgisiyle başarıyor?
Akılsız Bir Canlıdan Akıllı Bir İş Çıkmaz
Biz insanların çoğu propolisi, bakteriyi, kovan hijyenini ve bu hayret verici temizleme yöntemini belki ilk defa duyuyoruz. Fakat küçücük bir arı, sanki bütün bunları biliyormuş gibi en doğru hareketi yapıyor. O hâlde burada görünen fiil arının kendi ilmiyle, kendi şuuru ile, kendi planıyla açıklanamaz. Çünkü ilim isteyen bir işi, ilimsiz bir canlı kendi başına yapamaz. Hikmet isteyen bir hareket, hikmetsiz tesadüfe verilemez.
Asıl Fail Kimdir?
Arı küçüktür; fakat yaptığı iş küçük değildir. Bedeni zayıftır; fakat kovan içinde uyguladığı düzen hayret vericidir. Aklı yoktur; fakat akılları hayrette bırakan işler yapar. Demek ki arıyı çalıştıran, ona vazifesini bildiren, ona yol gösteren başka bir kudret vardır. Arı bir memurdur; asıl idare eden ise onu yaratan Rabbidir.
Kur’ân’ın Bildirdiği Hakikat
Kur’ân-ı Kerîm bu sırrı şöyle haber verir: “Rabbin bal arısına vahyetti…” Yani arılar kendi başına, gelişi güzel, tesadüfî hareket eden canlılar değildir.
Onlar, Allah’ın ilhamıyla vazife gören küçük sanat memurlarıdır. Kovanın temizliğinde görünen bu ince tedbir, bize şunu ilan eder: Arı bilmiyor; fakat onu yaratan biliyor. Arı planlamıyor; fakat onu sevk eden planlıyor. Arı hükmetmiyor; fakat onun üzerinde sonsuz ilim, hikmet ve rahmet hükmediyor.