Close Menu
Risale-i Nur
  • Ana Sayfa
  • Risale-i Nur
    • Risale-i Nur Cümle İzahı
    • Risale-i Nur Video
    • Risale-i Nur Kavram
    • Bediüzzaman Hakkında Sorular
  • Hadis-i Şerif
    • Hadis-i Şerif Video
  • Kur’an’ı Kerim
    • Kur’an’dan İnciler
    • Kur’an Tefsiri Video
  • Ehl-i Sünnet İtikadı
  • Sorular Cevaplar
  • İz Bırakanlar
  • Tefekkür Damlaları
  • Dualar
Son Eklenenler

İntizam vahdetin mührüdür

Haziran 15, 2026

Hücrelerin sessiz yolculuğu

Haziran 15, 2026

Uhuvvet nedir?

Haziran 14, 2026
Facebook Instagram YouTube X (Twitter) TikTok
Risale-i Nur
Facebook X (Twitter) Instagram
Salı, Haziran 16
  • Ana Sayfa
  • Risale-i Nur
    • Risale-i Nur Cümle İzahı
    • Risale-i Nur Video
    • Risale-i Nur Kavram
    • Bediüzzaman Hakkında Sorular
  • Hadis-i Şerif
    • Hadis-i Şerif Video
  • Kur’an’ı Kerim
    • Kur’an’dan İnciler
    • Kur’an Tefsiri Video
  • Ehl-i Sünnet İtikadı
  • Sorular Cevaplar
  • İz Bırakanlar
  • Tefekkür Damlaları
  • Dualar
Risale-i Nur
Ana Sayfa»Sorular- Cevaplar»Materyalist & Felsefi Şüpheler
Sorular- CevaplarMateryalist & Felsefi ŞüphelerRisale-i Nur Kavramlar

Madde Ezeli midir?

0
By Nur Divanı on Ocak 19, 2026 Materyalist & Felsefi Şüpheler, Risale-i Nur Kavramlar

Kadîm ve Ezeli demek; başlangıcı olmayan, varlığı boyunca değişmeyen, zatında, sıfatında ve hâllerinde hiçbir dönüşüm kabul etmeyen şey demektir. Oysa madde dediğimiz şey, baştan sona değişim içindedir. Atomundan galaksisine kadar her şey değişir, başkalaşır, doğar, çözülür ve yok olur. Böyle bir şeye “kadîm” demek, açık bir çelişkidir.

Değişen hiçbir şey ezelî olamaz. Bu, tartışmalı bir görüş değil; aklın en temel kuralıdır. Ezelî demek; başlangıcı olmayan, değişmeyen, eskimeyen ve bozulmayan demektir.

Şimdi etrafımıza bakalım. Atomlar parçalanıyor, yıldızlar doğuyor ve sönüyor, canlılar geliyor ve gidiyor, her şey dönüşüyor. Değişen bir şeye “ezelî” demek, kelimenin içini boşaltmaktır. 1965’te keşfedilen Kozmik Mikrodalga Arka Plan, evrenin bir zamanlar çok sıcak ve yoğun olduğunu ve sonradan soğuyarak bugünkü hâline geldiğini kesin biçimde gösterir. Bu, evrenin ezelden beri aynı durumda olmadığını ve fiziksel bir başlangıç evresi yaşadığını ortaya koyar. Ezelî olan bir şey soğumaz; soğuyan şeyin mutlaka bir başlangıcı vardır.

“Madde hep vardı” diyenlere bir soru soralım: Madde dediğiniz şey mekânsız olabilir mi, şekilsiz olabilir mi, ölçüsüz olabilir mi, hareketsiz olabilir mi? Cevap bellidir: Hayır. Bunlardan biri yoksa, madde de yoktur. O hâlde madde dediğin şey, şekle, ölçüye, mekâna ve hâllere muhtaçtır. Muhtaç olan bir şey ise ezelî olamaz.

Madde, kendisini ayakta tutan hareket, sükûn, büyüklük, küçüklük, katılık ve sıvılık gibi hâllerle birlikte vardır. Bu hâller sonradan meydana gelir ve sürekli değişir. Değişen şeye hâdis denir. Şimdi soru şudur: Sıfatları ve hâlleri sonradan olan bir şeyin kendisi nasıl kadîm olabilir? Bu, aklen imkânsızdır.

Eğer madde kadîm olsaydı, sıfatlarının da kadîm olması gerekirdi. Ancak gözümüzün önünde şekiller değişmekte, atomlar çözülmekte, varlıklar doğup ölmekte­dir. Demek ki sıfatlar hâdis, hâller hâdis, sûretler hâdistir. Hâdis sıfatlara sahip olan bir şeyin kendisi de hâdistir.

Bilim, galaksilerin uzaklaşma hızını ölçerek evrenin geri doğru izlendiğinde sonlu bir geçmişte çok yoğun bir hâlde toplandığını göstermektedir. Bu hesaplamalar, evrenin yaşını yaklaşık 13,8 milyar yıl olarak vermektedir.  Yaşı olan bir şey ezelî olamaz; ezelî olan için “kaç yaşında?” sorusu sorulmaz. Bu sonuç felsefî değil, doğrudan ölçüme dayalı bilimsel bir bulgudur.

Bir de atom meselesi var. Atomun mutlaka bir mekânda bulunması gerekir.  Atomlar aynı deniliyor. Peki o zaman neden birinden insan, diğerinden taş, bir başkasından çiçek, bir diğerinden yıldız çıkıyor? Aynı malzemeden bu kadar farklı şey çıkıyorsa, ortada bilinçli bir tercih ve kasıt vardır.

Eğer madde ve sıfatları kadîm olsaydı, değişim olmazdı, oluş olmazdı, yeni şeyler meydana gelmezdi. O hâlde bu çeşitlilik, bu hareket, bu canlılık ve bu başkalaşma nereden gelmiştir? Değişmeyenden değişen çıkmaz.

Bu kâinat bilinçsiz, iradesiz ve mecburî bir varlıktan çıkmış olamaz. Çünkü kâinatta seçme vardır, ölçü vardır, denge vardır ve hikmet vardır. Bunlar ancak Fâil-i Muhtar ile açıklanabilir.

Madde kadîm değildir. Madde değiştiği için hâdistir. Kâinat sonradan yaratılmıştır. Bu yaratılış kasıt ve irade ile olmuştur. Öyleyse madde ezelî değildir; kâinat kendiliğinden değildir. Her şey, Fâil-i Muhtar olan Âlim-i Mutlak ve Kâdir-i Ezelî tarafından yoktan yaratılmıştır.

Ateistlerin maddeye ezeliyet vermesinin sebebi

Bu Bir Bilim Meselesi Değil, Zihinsel Bir Mecburiyettir

Ateistlerin maddeye ezeliyet vermesinin sebebi bilimsel bir zorunluluk değil, felsefî ve zihinsel bir mecburiyettir. Çünkü eğer madde ezelî değilse, bir Yaratıcıyı kabul etmek gerekir. Ateist düşünce ise en baştan “Yaratıcı yoktur” hükmünü koyar. Bu hüküm konulduktan sonra geriye iki ihtimal kalır: Ya madde ezelî olacak ya da her şey yoktan, kendiliğinden var olacaktır. Yoktan kendiliğinden var olmak aklen imkânsız olduğu için, ateist zihin maddeye ezeliyet vermek zorunda kalır. Bu bir ispat değil, bir kaçıştır.

Fail-i Muhtar’dan Kurtulma Çabası

Madde sonradan yaratılmış kabul edilseydi; irade, tercih ve kasıt zorunlu olurdu. Bu da Fail-i Muhtar demektir. Ateizm ise iradeyi, amacı ve hikmeti kabul etmez. Bu sebeple maddeyi başı olmayan, kendi kendine işleyen ve mecburî bir varlık gibi tasvir eder. Böylece yaratıcı fikrinden kurtulmaya çalışır.

“Niçin Var?” Sorusunu Susturma Yöntemi

Maddeye ezeliyet verilmesinin bir diğer sebebi de “Niçin var?” sorusunu susturmaktır. Ezelî kabul edilen bir şeye bu soru sorulmaz; cevabı hazırdır: “Hep vardı.” Bu cevap zihni rahatlatır ama aklı susturur. Oysa madde sonradan var olmuş denseydi, “Kim yaptı, niçin yaptı, nasıl yaptı?” soruları kaçınılmaz hâle gelirdi. Maddeye ezeliyet vermek, bu soruları baştan iptal etmenin bir yoludur.

Sorumluluktan Kaçış Kapısı

Bu mesele sadece felsefî değil, aynı zamanda ahlâkî ve psikolojiktir. Çünkü bir Yaratıcı kabul edildiğinde, O’nun koyduğu bir düzen, bir hesap ve bir sorumluluk da kabul edilmiş olur. Madde ezelî denildiğinde ise emir yoktur, yasak yoktur, hesap yoktur. Bu yüzden maddeye ezeliyet vermek, sorumluluktan kaçmanın da bir yoludur.

Bilim Burada Ateizmi Desteklemiyor

Üstelik bu görüş bilimle de desteklenmez. Modern bilim, evrenin bir başlangıcı olduğunu, zaman, mekân ve maddenin birlikte başladığını ve evrenin sürekli değiştiğini söylemektedir. Yani bilim ezelî madde fikrini değil, başlangıcı olan bir evreni göstermektedir. Buna rağmen ateist zihin bilime değil, ön kabule dayanır. O ön kabul şudur: “Tanrı yoktur.” Bu kabulden sonra geliştirilen her teori, bu ön kabule uydurulur.

Zorunlu Varlık Boşluğu Maddeyle Doldurulamaz

Felsefede mutlaka bir “zorunlu varlık” gerekir; var olmaması düşünülemeyen ve her şeyin dayandığı bir temel. Teizm bu temele Allah der. Ateizm ise bu boşluğu maddeyle doldurmaya çalışır. Ancak burada büyük bir çelişki vardır: Madde değişir, parçalanır ve yok olur. Değişen bir şey ise zorunlu olamaz.

Bu Bir Tercihtir, Delil Değil

Sonuç olarak, ateistler maddeye ezeliyet verdikleri için ateist değildir; ateist oldukları için maddeye ezeliyet verirler. Bu bir delil değil, bir pozisyon almadır. Bir ispat değil, bir kaçış noktasıdır. Maddeye ezeliyet vermek, aklî bir zorunluluk değil, ideolojik bir tercihtir.

📥 PDF İndir
Paylaş: Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp Copy Link
Önceki KonuKudret-i İlâhiye zâtiyedir
Sonraki Konu Mazhar – Ma’kes / Masdar – Menba nedir?
Yorum Ekle
Yorum Yap Yanıtı İptal Et

Materyalist & Felsefi Şüpheler içerikleri
  • Bir yaratıcıyı kabul ediyorum ama onun Allah olduğunu nereden bileyim?
  • Tanrı âlemi yarattı, kanunları koydu ve çekildi; sistem artık kendi kendine işliyor diyenlere…
  • Madde Ezeli midir?
  • Tek atadan farklı ırklar nasıl ortaya çıktı?
  • Adem’in (a.s.) babası var mı?
  • Tesadüf bir açıklama mı, yoksa kaçış mı?

Nur Divanı, Risale-i Nur’u sadece okumak için değil; anlamak, hazmetmek ve hayata taşımak için kurulmuş bir izah platformudur. “Anlaşılmaz bir kitap muallimsiz olsa, manasız bir kâğıttan ibaret kalır.” Bu sebeple metinler; şerh ve izahlarla açılır, mânânın zihne ve kalbe yerleşmesi hedeflenir.

Facebook X (Twitter) Instagram YouTube TikTok
Son Yazılar
  • İntizam vahdetin mührüdür
  • Hücrelerin sessiz yolculuğu
  • Uhuvvet nedir?
  • Hayvan gibi değil, insan gibi yaşamak için neler vermezdik
Risale-i Nur Cümle İzahları
  • Risale-i Nur
  • Sözler
  • Lem’alar
  • Mektubat
  • Şualar
  • Mesnevî-i Nuriye
Takip Edin
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram
  • YouTube
  • TikTok
© 2026 Feyyaz Medresem - Maddi çıkar gözetilmemesi şartıyla tüm içeriği kaynak göstererek paylaşabilirsiniz.
  • Hakkımızda
  • İletişim
  • RİSALE OKU

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.