Elinize tek bir yaprak alın ve ona dikkatle bakın. Dışarıdan bakıldığında ince, narin ve sessiz bir varlık gibi görünür. Fakat o yaprağın içinde, insan aklını hayrette bırakacak kadar büyük kimyasal işlemler gerçekleşir. Küçücük bir yaprak, insanların büyük laboratuvarlarda tam manasıyla taklit edemediği fotosentez hadisesini büyük bir sükûnet içinde yapar.
Yaprağın İçindeki Hayat Fabrikası
Fotosentez, yeryüzündeki hayatın devamı için en temel hadiselerden biridir. Bitkiler bu sistem sayesinde havadan karbondioksit alır, güneş ışığını kullanır, suyu işler ve neticede hem besin üretir hem de oksijen açığa çıkarır. İnsanlar ve hayvanlar oksijenle yaşar; bitkiler ise Allah’ın izniyle bu oksijeni durmadan üretir.
Bir Milimetredeki Büyük Sistem
Bir yaprağın sadece 1 milimetre karesinde 500 bin adet klorofil bulunması, bu sistemin ne kadar ince bir ölçüyle kurulduğunu gösterir. Klorofil, fotosentezin merkezindeki en önemli moleküllerden biridir. Güneş ışığını yakalar, onu kimyasal enerjiye dönüştürecek sistemin bir parçası olarak çalışır. Yani yaprak, görünüşte basittir; fakat içinde milyonlarca küçük enerji merkezi vazife görür.
Saniyenin On Milyonda Biri
Klorofil molekülünde gerçekleşen işlemler son derece hızlıdır. Bu işlemin hızı saniyenin on milyonda biri kadardır. Yani yaprağa ulaşan ışık, atomaltı düzeyde hareketlere sebep olur; elektronlar harekete geçer, enerji aktarılır ve bu süreç her saniye defalarca tekrarlanır. Üstelik bu faaliyet tek bir noktada değil, her klorofil molekülünde ayrı ayrı meydana gelir.
Yaprak Bunu Kendisi Yapabilir mi?
Şimdi düşünelim: Şuursuz bir yaprak, güneş ışığını tanıyabilir mi? Karbondioksiti havadan seçebilir mi? Suyu parçalayabilir mi? Oksijeni dışarı verip besini kendi içinde hazırlayabilir mi? Hangi ışığın işe yarayacağını, hangi molekülün nerede kullanılacağını, hangi işlemin hangi sırayla yapılacağını kendisi bilebilir mi? Elbette bilemez. Çünkü yaprakta akıl yoktur, ilim yoktur, irade yoktur.
Fotosentezin Hakiki Faili
Yaprak fotosentez yapar gibi görünür; fakat bu fiilin hakiki faili yaprak değildir. Yaprağı yaratan, klorofili içine yerleştiren, güneşi ışık kaynağı yapan, suyu ve karbondioksiti bu sisteme uygun yaratan, oksijeni canlıların ihtiyacına göre hazırlayan Allah’tır. Yaprak sadece bu ilahi fiile perde olan bir sebeptir. Hakiki yapan, yaratan ve idare eden Allah’tır.
Hayat Bu Sisteme Bağlanmıştır
Eğer Allah’ın dilemesiyle klorofil molekülleri bu vazifeyi yapmayı durdursa, yeryüzünde hayat büyük bir tehlikeye girerdi. Bitkiler fotosentez yapmasa, canlıların solunumu sonucu ortaya çıkan karbondioksit dengelenemez, oksijen üretimi kesintiye uğrar ve hayatın devamı mümkün olmazdı. Demek bir yaprağın içinde işleyen bu sessiz sistem, bütün canlıların hayatıyla doğrudan ilgilidir.
Tesadüfün İşi Değil
Böyle bir sistemin tesadüflerle ortaya çıktığını söylemek aklen mümkün değildir. Tesadüf ne güneşi tanır, ne karbondioksiti bilir, ne klorofil üretir, ne de canlıların oksijene muhtaç olduğunu hesap eder. Fotosentez; ilim, kudret, hikmet ve rahmet isteyen muazzam bir fiildir. Bu fiili kör sebeplere vermek, aklı ve vicdanı susturmak demektir.