Ameli süte benzetirsek o amelde Allah’ın rızasından başka güdülen bütün maksatları da suya benzetebiliriz.
Nasıl ki süte su katıldığında artık o süt gibi görünse de süt olmaktan çıkmıştır. Bu şekilde süt satan adama sahtekâr denilir.
Aynen öyle de Allah’ın rızası için yapılan amel sütüne başka maksatlar hükmündeki suyu katarsak, o güzel amel de artık amel gibi görünse de, amel olmaktan çıkmıştır. Amellerini bu şekilde Allah’a satacağını zanneden adama da varın siz ne derseniz deyin.
Ey Nefsim, Amelin Sütünü Bozma
Ey nefsim! Amel süt gibidir; hâlis olursa kıymetlidir. Fakat içine riya suyu, şöhret suyu, menfaat suyu, alkış suyu, üstün görünme suyu karışırsa artık o amel dışarıdan güzel görünse de içten bozulmuştur. Sen o bozuk ameli Allah’a takdim edeceğini mi zannediyorsun? İnsanları kandırabilirsin; fakat kalplerin içini bilen Rabbini kandıramazsın.
Ey Nefsim, İhlâsı Öldürme
Ey nefsim! Bil ki ihlâs amelin canıdır. Sen riya ile, ucub ile, “ben yaptım” duygusu ile, bilinme arzusu ile o canı boğarsın. O zaman amelin şekli kalır ama ruhu gider. Namaz namaza benzer, hizmet hizmete benzer, sadaka sadakaya benzer; fakat içine senin kirli hesabın karışmışsa, o amel artık saf bir kulluk olmaktan çıkar.
Ey Nefsim, Kendini Temize Çıkarma
Ey nefsim! “Ben bunu Allah için yapıyorum” deyip de içindeki gizli beklentileri görmezden gelme. Takdir gelmeyince kırılıyorsan, teşekkür edilmeyince soğuyorsan, adın anılmayınca üzülüyorsan, demek ki o amelin içine senin payın karışmış. Hâlis amel, kuldan ücret beklemez. Hâlis amel, insanların görmesiyle sevinip görmemesiyle sönmez.
Ey Nefsim, Kendine Gel
Ey nefsim! Fânî insanların beğenisi için ebedî kazancını yakma. Allah’ın rızası gibi sonsuz bir hazine dururken, üç günlük takdir kırıntılarına tenezzül etme. Amelini temiz tut, niyetini temizle, kalbini yokla. Çünkü Allah için olmayan her şey, sonunda senin aleyhine döner.