İşte bu hakikati, İmam Gazali veciz bir şekilde şöyle ifade eder:
- İnsanın şerefi kuvvetinden gelmez; öyle olsaydı develer insandan daha üstün olurdu.
- Cüssesinin büyüklüğünden de değildir; zira filler insandan daha heybetlidir.
- Cesaretinden kaynaklanmaz; çünkü yırtıcı hayvanlar insandan daha atılgandır.
- Çok yemesinden de ileri gelmez; aksi hâlde öküzler şerefte öne geçerdi.
- Cinsî kudretinden de değildir; zira küçücük bir kuş bile bu hususta insandan daha güçlü olabilir.
Öyleyse insana şeref veren nedir? Ne beden, ne kuvvet, ne de nefsânî arzular…
İnsana şeref veren tek şey ilimdir.
Çünkü ilim, insanı diğer varlıklardan ayırır; ona hakikati tanıtır, Rabbini bildirir, varlığın mânâsını çözdürür. Kuvvet, hayvanda da vardır; fakat hakikati bilmek, anlamak ve idrak etmek yalnız insana verilmiş bir meziyettir.
Bu sebeple insan, ilimle yükselir; ilimsizlikle ise hayvandan da aşağı bir dereceye düşer.