Bu soruya hemen Kurandan cevap verelim. Nisa suresi 165. Ayette Rabbimiz şöyle buyuruyor.
رُسُلًا مُبَشِّر۪ينَ وَمُنْذِر۪ينَ
Peygamberleri müjdeciler ve azab habercileri olarak gönderdik ki,
لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِۜ
Peygamberlerden sonra insanların Allah’a karşı bir bahaneleri olmasın.
وَكَانَ اللّٰهُ عَز۪يزًا حَك۪يمًا
Allah mutlak üstündür, yegane hikmet sahibidir. Nisâ Suresi 165. Ayet
“Eğer peygamberler gönderilmeseydi, insan ‘Bize yol gösteren olmadı’ diyerek mazeret ileri sürebilirdi. Fakat Allah, rahmeti ve adaletinin bir tecellisi olarak peygamberler gönderdi; hakikat bildirildi, yol aydınlatıldı. Artık bahane kapısı kapanmıştır. Artık cennet de cehennem de insanın kendi tercihiyle hak edilmiş bir akıbet olmuştur.”
وَلَوْ اَنَّٓا اَهْلَكْنَاهُمْ بِعَذَابٍ مِنْ قَبْلِه۪
Eğer biz, onları bundan (peygamber veya Kur’ân’dan) önce bir azab ile yok etseydik,
لَقَالُوا رَبَّنَا لَوْلَٓا اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُولًا
Derlerdi ki; “Ey Rabbimiz! bize bir peygamber gönderseydin de,
فَنَتَّبِعَ اٰيَاتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَذِلَّ وَنَخْزٰى
Alçak ve rezil olmadan önce âyetlerine uysaydık, olmaz mıydı?” diyeceklerdi. Tâ-Hâ Sûresi: 134
“Allah, kulların ‘Bize bir peygamber gelmedi’ bahanesini ortadan kaldırmak için elçilerini göndermiş, hakikati ulaştırmış ve imtihanı adaletle tesis etmiştir.” Allah bizim sonumuzu elbette biliyor.
Ama bizi imtihan etmeden doğrudan cennete veya cehenneme gönderseydi, kulun şöyle deme hakkı doğardı:
“Ya Rabbi! Bize bir fırsat verseydin, bir peygamber gönderseydin, bir rehber sunsaydın; belki iman edecek, iyi işler yapacak ve kurtulacaktık. Bize hiç fırsat verilmedi ki!”
İşte kulun yarın böyle bir itiraz hakkı olmasın diye Allah dünyada herkese imtihan ve tecrübe fırsatı veriyor.
- Yani Allah önceden bahane kapılarını kapatıyor.
- Kimse “haberimiz yoktu, fırsat verilmedi” diyemeyecek.
- İman da küfür de tamamen kendi seçimi olarak ortaya çıkacak.
Tecrübeli bir öğretmen sınıfındaki öğrencileri imtihana tabi tutmadan onlara not verip bir kısmını cezalandırıp bir kısmını mükâfatlandırsa, elbette ceza görecek olan öğrenciler öğretmene itiraz edip “Eğer sen bizi imtihan etseydin, biz zayıf not almazdık.” diyerek öğretmeni suçlayacaklardı. Aynen öyle de Cenab-ı Hak bizleri şu dünya imtihanına sokmadan cennete veya cehenneme gönderse, o vakit cehenneme giden insanlar bu karara karşı çıkıp “Eğer sen bizi imtihan etseydin, biz cehenneme gitmeyecektik.” diye itiraz edeceklerdi.
Cenab-ı Hak ezelî ilmi ile bizim akıbetimizi bildiği hâlde bu neticeyi bizlere de bildirmek ve hesap gününde itiraza mahal bırakmamak için şu dünyayı bir imtihan yurdu olarak yaratmış.